Esperanto: Vortaro X Gramatiko

Ofte kiu interesigas pri lingvistkon auxdas pri esperanton kaj legas pri gxin. Mi auxdis pri esperanton kun 16 jaroj kaj, kiam mi ekfaris 17 jarojn, mi ofte foriris el fizikprelegado por iri al biblioteko kaj legis iomete pri Esperanton. Komence: cxio bone, cxio simpla, 16 reguloj sen esceptajxoj. La Esperanta Lingvo promesis ion, ke neniu, nenie, neniam plenumus – nek uzanto 500 pagxoj.

Laux oni rigardas, mi ne bone lernis esperanton kaj, evidente, mi ne scipovas gxin. Sed mi scias iomete kaj, iam, mi legas pri gxin. Mi hodiaux legis tion en twitter: “Kvar minus naŭ estas minus kvin.”

Mi konsentas, almenaux pri la kalkulado. La esperanta gramatiko instruas ke:

20.1.3 Kondicionalo: US-finaĵo

Kondicionala verbo, verbo kun US-finaĵo, estas uzata por agoj kaj statoj nerealaj, imagaj fantaziaj. US-formo ne montras la tempon de la ago.

Evidente tio konfusigis min cxar, se la reguloj ne havas esceptajxojn, minus devus esti verbo, sed gxi ne estas, laux oni scias.

Do, mi konsultis la vortaron kaj tio estas la rezulto:

Esperanto-Portugala: minus → menos (matemática)

Esperanto-Angla:  minus → minus

Esperanto-Esperanto: minus → “forprenu la sekvantan”; minuso: la signo “-” en kalkulado (8-3=5 ok minus tri estas kvin)

Konsideranto la problemon, mi sercxis amikinon, kiu ankaux komprenas esperanton kaj kiu ankaux studas lingvistikon kaj sxi demandis al mi: “Finfine, cxu la frazo estas gxusta aux malgxusta?”

“Laux mi pensas”  – mi rediris – “gxi estas gxusta kaj malgxusta – kaj la esperanta lingvo estas lingvo kiel cxiuj. Kaj nek 500 pagxoj skribataj pri gxi klarigus gxiajn regulojn nek gxiajn esceptajxojn.”

Advertisements

Respondi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Ŝanĝi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Ŝanĝi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Ŝanĝi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Ŝanĝi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: