Kelkaj verbaj prefiksoj de la Latina Lingvo

Septembro 30, 2008

Unu el la manieroj por formi latinajn verbojn konsistas je meti prefikson antaux la verbo, por sxangxi gxian signifon.

Jen kelkajn prefiksojn de la Latina Lingvo.

prefikso senco
com kuneco
in cxi-ene movado
ob opozicio
prae frontmovado
pro preter movado
re kontrauxa movado
sub sube movado
trans tra movado

Kiam oni uzas tiajn prefiksojn kun la verbo fero (eo: porti, pt: levar, trazer) oni faras la sekvantajn rezultojn:

prefikso

latina verbo

senco

portugala verbformo

esperanta verbo

com confero “amasigi” conferir konstati
in infero “porti al interna flanko” inferir dedukti
ob offero “porti al mala flanko” oferecer oferi, prezenti
prae praefero “porti al la fronto” preferir preferi, pliami
pro profero “porti al la fronto” proferir prononci
re refero “porti al la malfronto” referir raporti
sub suffero “subteni, elporti” sofrer suferi
trans transfero “forporti, de uno al alia flanko” transferir transigi

Laux oni povas rigardi, kiam la Latina farigxis la Portugalan, la signifoj de la prefiksoj kaj de la verbo fero preskaux estingis. Tio estas: nenio je la verboj conferir, inferir, oferecer, proferir, preferir kaj referir (kaj la esperantaj verboj konstati, dedukti, oferi, preferi, prononci, raporti kaj suferi memorigas la latinajn signifojn de la verbo fero (porti) aux de la prefiksojn.

Felicxe oni havas, portugale, la verbo “transferir”, por rakonti la historon! (Cxar gxi similas, fonetike kaj sence, kun la latina formo)

(Kiam la esperanta formo de la verbo similas la portugalan aux latinan -fonetike aux sence- mi dikis gxin)

(La informoj pri la latina lingvo estas el “Gramatika Vortaro globo”, skribita de Paulo Ronái)

Advertisements